Home > Nieuws en Agenda > Nieuwsarchief > Zwaartekrachtsgolven waargenomen 100 jaar na Einsteins voorspelling
Nieuwsarchief
11-02-2016

Zwaartekrachts-golven waargenomen 100 jaar na Einsteins voorspelling

Wetenschappers hebben voor het eerst rimpelingen in de ruimtetijd, zogeheten zwaartekrachtsgolven, waargenomen.

Deze zwaartekrachtsgolven arriveerden op aarde afkomstig van een extreem heftige gebeurtenis in het heelal. Deze eerste meting van zwaartekrachtsgolven bevestigt een belangrijke voorspelling van Albert Einsteins algemene relativiteitstheorie uit 1915 en opent een nieuw venster op de kosmos. Zwaartekrachtsgolven bevatten informatie over hun turbulente oorsprong en over de aard van zwaartekracht, die op geen andere manier kan worden verkregen. Natuurkundigen hebben geconcludeerd dat de waargenomen zwaartekrachtsgolven zijn ontstaan in de laatste fractie van een seconde van de samensmelting van twee zwarte gaten, waardoor één enkel, zwaarder, tollend zwart gat ontstond. De samensmelting van twee zwarte gaten was tot nu toe alleen voorspeld, maar nooit waargenomen.

De zwaartekrachtsgolven zijn op 14 september 2015 om 10.51 uur Nederlandse tijd waargenomen door beide Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) detectoren, in Livingston (Louisiana) en Hanford (Washington) in de Verenigde Staten. De ontdekking is geaccepteerd voor publicatie in Physical Review Letters en werd gedaan door de LIGO Scientific Collaboration en de Virgo Collaboration, gebruikmakend van data van de twee LIGO-detectoren.

Nederlandse wetenschappers spelen belangrijke rol bij ontdekking zwaartekrachtsgolven
Nederlandse wetenschappers zijn nauw betrokken bij deze baanbrekende ontdekking. Als leden van de ‘LIGO Scientific Collaboration - Virgo Collaboration’ (LVC) hebben natuurkundigen van het Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) en de VU, en sterrenkundigen van de Radboud Universiteit cruciale bijdragen geleverd aan de validatie van de meting, de data-analyse van deze zwaartekrachtsgolven, en meegewerkt aan de astrofysische interpretatie.

VU-bijdrage
Zwaartekrachtsgolvenspecialist Jo van den Brand, hoogleraar subatomaire fysica aan de VU en initiator en leider van het gravitatiefysicaprogramma van Nikhef: “Wat we hebben gemeten is fantastisch. Het opgevangen signaal is zó helder dat het met het blote oog in de ruwe data is te zien. Een verrassend aspect van deze ontdekking is dat de zwarte gaten die zijn samengesmolten veel zwaarder zijn dan de zwarte gaten die we kennen in dubbelsterren in onze Melkweg.” Behalve Jo van den Brand werkt ook Henk Jan Bulten namens de VU mee aan het onderzoek.

Jo van den Brand

Publiekscollege zwaartekrachtsgolven
Het publiekscollege van Jo van den Brand op 19 februari was een succes. Meer dan 300 mensen reisden af naar de VU om te luisteren naar de ins en outs van het onderzoek naar Einsteins zwaartekrachtsgolven. Én naar de zwaartekrachtsgolven zelf, waarvan Jo een opname afspeelde. Het publiek was erg enthousiast en stelde na afloop dan ook gretig vragen. 

Bekijk het college online

Lezing zwaartekrachtsgolven

Meer weten?
Nikhef geeft in het persbericht een uitgebreide uitleg over het onderzoek
NewScientist legde uit waarom deze ontdekking zo belangrijk is



© Copyright Vrije Universiteit Amsterdam

spamfuik@vu.nl