Home

Welkom op de website van Ab Flipse, wetenschapshistoricus, met bijzondere interesse voor universiteitsgeschiedenis en voor de relatie tussen natuurwetenschap en religie. Ik doe een historisch promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast ben ik actief in de actuele bezinning op de relatie geloof-wetenschap.   

Over Ab Flipse
Ik ben als promovendus werkzaam bij de sectie Wetenschapsgeschiedenis van de Faculteit Exacte Wetenschappen aan de Vrije Universiteit. Mijn promotieonderzoek heeft als titel: 'Christelijke wetenschap. Discussies over natuurwetenschap en religie in een verzuild land. Nederland ca. 1880-1940'. Ik werk daarnaast als redacteur voor de website www.geloofenwetenschap.nl in het kader van het project 'Strengthening the science-religion dialogue in the Netherlands' van ForumC. Behalve wetenschappelijke artikelen, schrijf ik regelmatig populariserende teksten en columns. Nieuwe teksten worden steeds op deze site gepubliceerd onder Publicaties of Columns. 

Mijn promotieonderzoek
In het begin van de twintigste eeuw gingen gereformeerde en rooms-katholieke natuurwetenschappers op zoek naar verbanden tussen hun geloof en hun wetenschap. Uitgangspunt daarbij was respectievelijk het 'neo-Calvinistische' en het 'neo-Thomistisch' denken. Het neo-Calvinisme en neo-Thomisme waren visies op maatschappij, cultuur en wetenschap, die eind negentiende eeuw waren ontstaan, onder meer als reactie op de opvatting dat geloof en wetenchap met elkaar in strijd waren. Grondlegger van het neo-Calvinisme in Nederland was Abraham Kuyper. Het neo-Thomisme ontstond uit de studie naar de filosofie van de Middeleeuwse filosoof Thomas van Aquino. Deze studie werd gestimuleerd door paus Leo XIII en vond weerklank in de hele katholieke wereld, ook in Nederland. 

De groeiende groep confessionele natuurwetenschappers stond met één been in hun eigen filosofische en religieuze traditie, en met het andere in de wereld van de wetenschap. Deze twee hoefden volgende hen niet te botsen, al waren er soms wel spanningen. Overigens probeerden ook veel niet-confessionele wetenschappers begin twintigstste eeuw de tegenstelling tussen geloof en wetenschap te overbruggen. Daarnaast veranderde ook de positie van de natuurwetenschap in de maatschappij in deze periode. De manier waarop de confessionele natuurwetenschappers hun weg zochten in deze veranderde culturele situatie vormt het onderwerp van mijn onderzoek. 

Evolutie en creationisme in Nederland
In een aantal artikelen heb ik de geschiedenis van het debat over schepping en evolutie en de opkomst van het creationisme in Nederland beschreven.

• ''"De schepping zou er even wonderbaar om zijn." Geschiedenis van het evolutiedebat in gereformeerde en rooms-katholieke kring', in Botsen over het begin. Bavincklezingen 2009, red. Koert van Bekkum & George Harinck (Barneveld 2010), 9-22. Meer info: Botsen (mirror, pdf). Volledige tekst (pdf).
  
  
  
• '"Amerikaanse geleerden van formaat die deze dingen heel anders zien." Nederlandse gereformeerden en het creationisme', in Waar komen we vandaan? Anderhalve eeuw evolutiedebat in protestants-christelijk Nederland, red. Ab Flipse & George Harinck (Amsterdam 2011), 31-39. 
  
  Het bundeltje  met lezingen is uitgegeven in de Ter lezing-reeks. Dit kost € 5,00 incl. porto- en administratiekosten. Bestellen kan via: hdc@ubvu.vu.nl. 
  
  
  Een gedetailleerde studie over de gereformeerden en de evolutietheorie verscheen in Church History:
• 'The Origins of Creationism in the Netherlands: The Evolution Debate among Twentieth-Century Dutch Neo-Calvinists', Church History: Studies in Christianity and Culture 81:1 (maart 2012), 104-147.

Op 23 september 2011 organiseerde ik een congres over de vraag 'Waar komen we vandaan? Anderhalve eeuw evolutiedebat in protestants-christelijk Nederland'. 

Discussies en verslagen verschenen in verschillende kranten. Een bundeling van verslagen, intereviews en ingezondens in Trouw, Nederlands Dagblad en Reformatorisch Dagblad, vindt u hier als pdf.

Samenvatting van mijn lezing verscheen in Nederlands Dagblad als 'Diepe wortels creationisme' (pdf)

Onderzoek over gereformeerden en de natuurwetenschap
Eerder publiceerde ik over de geschiedenis van de natuurwetenschappelijke faculteit van de, destijds gereformeerde, Vrije Universiteit te Amsterdam. De discussies die gevoerd werden rondom de stichting van deze faculteit in 1930 vormen een mooie illustratie van de worsteling van de gereformeerden met de natuurwetenchap in de vroege twintigste eeuw. Over dit onderzoek kunt u meer lezen onder Eerder onderzoek.

Kernwoorden en interessegebieden
Kernwoorden promotieonderzoek: geloof en natuurwetenschap, evolutietheorie, neo-Calvinisme, neo-Thomisme, Abraham Kuyper, Leo XIII, verzuiling, confessionele universiteiten, gereformeerden, katholieken, Nederland in het interbellum, creationisme als sociaal-cultureel fenomeen.
Interessegebieden: geschiedenis van de relatie geloof-wetenschap, geschiedenis van de natuurkunde,  geschiedenis van de evolutietheorie, universiteitsgeschiedenis, wetenschapsgeschiedenis, wetenschap en cultuur, neo-calvinisme, neo-thomisme, religiegeschiedenis.